ARIKLI’DAN GEMİ FACİASI AÇIKLAMASI: “GERÇEĞİ ORTAYA ÇIKARACAĞIZ”

Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanı Erhan Arıklı, FİLOJET kazasına ilişkin yaptığı açıklamada arama-kurtarma çalışmalarının sürdüğünü belirterek, kazanın nedeninin ve olası ihmallerin bağımsız ve kapsamlı şekilde araştırılacağını açıkladı.

Arıklı'nın açıklaması şöyle: Dün Girne–Taşucu seferini gerçekleştirmek üzere Girne Limanı’ndan ayrılan FİLOJET isimli yolcu gemisinin Girne açıklarında geçirdiği elim kaza hepimizi derinden sarsmıştır. Öncelikle hayatını kaybeden vatandaşlarımıza Allah’tan rahmet, ailelerine ve yakınlarına sabır diliyorum. Kayıp olan vatandaşlarımızın bir an önce sağ olarak bulunması, yaralılarımızın tedavilerinin tamamlanması ve kazazedelerimizin ailelerine ulaştırılması şu anda devletimizin birinci önceliğidir. Bu nedenle arama-kurtarma çalışmaları sonuçlanıncaya kadar bütün kurumlarımızın tüm imkânları seferber edilmiş durumdadır. ARAMA-KURTARMA ÇALIŞMALARI Kaza ihbarının alınmasından hemen sonra KKTC Sahil Güvenlik unsurlarımız bölgeye sevk edilmiş, helikopterler ve bölgede bulunan sivil gemiler de kurtarma çalışmalarına dahil edilmiştir. Türkiye Cumhuriyeti makamları da olayın ilk anından itibaren bütün imkânlarıyla KKTC’nin yanında olmuş; Türk Sahil Güvenlik ve Deniz Kuvvetleri unsurları arama-kurtarma çalışmalarına katılmıştır. Bu vesileyle Türkiye Cumhuriyeti makamlarına, Sahil Güvenlik Komutanlıklarımıza, Güvenlik Kuvvetlerimize, Polis Teşkilatımıza, Sivil Savunma Teşkilatımıza, sağlık ekiplerimize, liman personelimize ve hiçbir tereddüt göstermeden kurtarma çalışmalarına katılan sivil denizcilerimize teşekkür ediyorum. Bu tür olaylarda ilk dakikalar hayati önem taşır. Ekiplerimizin olay yerine mümkün olan en kısa sürede ulaşması ve kurtarma faaliyetlerinin başlatılması için gerekli bütün imkânlar kullanılmıştır. Ancak bugün burada asıl konuşmamız gereken konu, kurtarma çalışmalarının yanında, bu kazanın neden meydana geldiğinin bütün yönleriyle ortaya çıkarılmasıdır. KAZANIN NEDENİ KONUSUNDA SPEKÜLASYON YAPMAYACAĞIZ Şu anda kamuoyunda kazanın nedeni konusunda çeşitli iddialar bulunmaktadır. Geminin baş bölümünden su aldığı, kısa süre içerisinde ciddi şekilde su almaya başladığı, ardından alabora olduğu yönünde bilgiler bulunmaktadır. Ancak özellikle altını çizmek istiyorum: Soruşturma tamamlanmadan kazanın nedeni konusunda kesin bir hüküm vermeyeceğiz. Teknik arıza mı? Yapısal bir problem mi? Stabilite sorunu mu? Yük veya balast kaynaklı bir problem mi? İnsan hatası mı? Deniz koşullarının etkisi mi? Başka bir gemi veya cisimle temas mı? Yoksa bunların birden fazlasının birleşmesi mi? Bütün ihtimaller bilimsel ve teknik olarak araştırılmaktadır. Devlet olarak bizim görevimiz birilerini korumak veya birilerini peşinen suçlamak değildir. Bizim görevimiz gerçeği ortaya çıkarmaktır. DENETİM SÜRECİ DE ARAŞTIRILACAKTIR Burada çok açık bir taahhütte bulunmak istiyorum. Soruşturma sadece geminin kaptanı veya mürettebatının davranışlarıyla sınırlı kalmayacaktır. Geminin yüzde 60 kapasite ile sefere çıktığı, tüm yolculara yetecek sayıda can yeleği bulunduğu bilinmektedir. Geminin denize elverişlilik belgesi, klas kayıtları ve kaptanın ehliyeti sizlerle paylaşılmıştır. Geminin seyredeceği güzergahtaki denizin durumunu gösteren Meteoroloji Dairesi raporu ile birlikte paylaşılan belgeler arasında; Yüksek Hızlı Tekne İşletme İzni, Klas Sertifikası, Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO- International Maretime Organisation) tarafından yapılan kontrolün ardından verilen kaptanlık lisansı ve IMO’dan alınan belge sonrasında Limanlar Dairesi tarafından uzun yıllar önce onaylanan kaptanın Uygunluk Sertifikası bulunmaktadır. Buna ek olarak geminin; * son teknik muayeneleri, * yükleme ve ağırlık dağılımı, * stabilite hesapları, * balast durumu, * limandan çıkış işlemleri, * ilgili kurumlar tarafından yapılan denetimleri tek tek yerinde incelenmektedir. Eğer herhangi bir kamu görevlisinin, kurumun veya özel şirketin görevini ihmal ettiği ortaya çıkarsa, bunun gereği yapılacaktır. Hiç kimse makamına, görevine veya konumuna bakılmaksızın soruşturmanın dışında tutulmayacaktır. BAĞIMSIZ VE ŞEFFAF SORUŞTURMA Ben ayrıca şunu da özellikle belirtmek istiyorum: Bu olayın yalnızca adli bir soruşturma olarak kalmasını yeterli görmüyorum. Kazanın teknik ve idari boyutunun da bağımsız biçimde araştırılması gerektiğine inanıyorum. Bu nedenle ilgili tüm teknik kayıtların muhafaza altına alınması ve; AIS ve GPS kayıtları, radar kayıtları, VHF telsiz görüşmeleri, gemi içi kamera kayıtları, makine ve alarm kayıtları, bakım ve klas belgeleri, yükleme ve yolcu kayıtları, meteorolojik veriler incelenmektedir. Gerekirse Türkiye’den ve uluslararası denizcilik kuruluşlarından bağımsız uzmanların da bu çalışmalara dahil edilmesini sağlayacağız. Çünkü gerçeklerin ortaya çıkması için sadece bizim kanaatimiz değil, uluslararası kabul gören bilimsel yöntemler esas alınmalıdır. BATIK DA İNCELENECEK Geminin yaklaşık 500 metrenin üzerindeki derinlikte bulunduğu değerlendirilmektedir. Bu nedenle batığın incelenmesi teknik açıdan son derece zor olacaktır. Ancak bu zorluk soruşturmanın önünde engel değildir. Yarın gelecek gemi ile uzaktan kumandalı sualtı araçları, sonar sistemleri ve diğer modern teknolojiler kullanılarak geminin özellikle su alma ihtimali bulunan bölümleri incelenecektir. Çünkü bize göre en önemli sorulardan biri şudur: Gemi tam olarak nereden ve nasıl su aldı? Bu sorunun cevabı, kazanın nedeninin ortaya çıkarılmasında kilit rol oynayacaktır. CAN KAYIPLARININ NEDENİ DE ARAŞTIRILACAK Sadece geminin neden battığını araştırmakla yetinmeyeceğiz. Aynı zamanda şu sorulara da cevap arayacağız: Gemi su almaya başladığında alarm sistemi çalıştı mı? Yolcular zamanında bilgilendirildi mi? Can yelekleri yeterli miydi? Tahliye prosedürü doğru uygulandı mı? Mürettebat görevlerini gereği gibi yerine getirdi mi? Yolcuların gemiden tahliyesi nasıl gerçekleştirildi? Kurtarma ekiplerine ilk ihbar ne zaman yapıldı? İhbar ile kurtarma ekiplerinin bölgeye ulaşması arasında ne kadar süre geçti? Ve en önemlisi: Kaybedilen canların bir kısmının kurtarılması mümkün olabilir miydi? Bu soruların tamamının cevabını arayacağız. SİYASİ SORUMLULUK KONUSU Basın mensuplarının ve kamuoyunun benimle ilgili en çok merak ettiği konulardan birinin de siyasi sorumluluk olduğunun farkındayım. Bu konuda da açık konuşacağım. Ben bu ülkenin Ulaştırma Bakanıyım. Devletin denizcilik ve ulaştırma sisteminin güvenliğinin sağlanması konusunda siyasi sorumluluğumun farkındayım. Ancak siyasi sorumluluk ile henüz nedeni belirlenmemiş bir kazanın failini ilan etmek aynı şey değildir. Bugün burada, soruşturma tamamlanmadan herhangi bir kişi veya kurum hakkında hüküm vermeyeceğim. Eğer soruşturma sonucunda Bakanlığımın veya Bakanlığıma bağlı herhangi bir kurumun açık bir ihmali, kusuru veya görevini yerine getirmemesi tespit edilirse, bunun gereğini yapmak konusunda hiçbir tereddüt göstermeyeceğim. Kamu görevi makamı koruma makamı değildir; hesap verme makamıdır. AMA BUGÜN ÖNCELİĞİMİZ İSTİFA TARTIŞMASI DEĞİL Bugün kayıp vatandaşlarımız aranırken, yaralılarımız hastanelerde tedavi edilirken ve aileler yakınlarından haber beklerken, bütün enerjimizi siyasi polemiklere harcamayı doğru bulmuyorum. Bugün bizim görevimiz: Can kurtarmak. Kayıplarımızı bulmak. Kazanın nedenini ortaya çıkarmak. Sorumlular varsa tespit etmek. Ve aynı facianın bir daha yaşanmaması için gereken bütün tedbirleri almaktır. Soruşturma tamamlandığında herkesin sorumluluğu, hiçbir makam gözetilmeksizin ortaya konulacaktır. Bu elim kazada hayatını kaybeden vatandaşlarımızı bir kez daha rahmetle anıyor, ailelerine başsağlığı diliyorum. Kayıplarımızın bulunması için çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Yaralı vatandaşlarımıza acil şifalar diliyorum. Devletimizin bütün kurumları görev başındadır. Türkiye Cumhuriyeti’nin ve Türk halkının gösterdiği dayanışmayı da ayrıca minnetle karşılıyoruz. Kamuoyuna doğru, teyit edilmiş ve şeffaf bilgi vermeye devam edeceğiz. Milletimizin başı sağ olsun.   Prof. Dr. Erhan ARIKLI Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanı